Logo

Ái nam ái nữ - Androgyny

Ái nam ái nữ - Androgyny

Được chế tạo bằng cách kết hợp hai từ Hy Lạp, nam (andros) và nữ (gynaika), ái nam ái nữ miêu tả những đặc điểm được hòa lẫn vào nhau của nam và nữ trong một cá thể. Mặc dù cụm từ "lưỡng tính" (hermaphrodite) đôi khi được xem là từ đồng nghĩa của ái nam ái nữ, ngày nay ái nam ái nữ thường được hiểu là sự pha trộn ở khía cạnh tâm lý từ những đặc điểm của giống, trong khi lưỡng tính mô tả những cá nhân sở hữu vài bộ phận sinh dục của cả hai giống.

Từ lâu, ái nam ái nữ được đón nhận từ các phụ nữ với phong cách mạnh, nam với cá tánh mềm, các thành viên của cộng đồng lệch pha, và những người khác vốn không dễ rơi vào những phân loại giống theo định nghĩa truyền thống.
Ái nam ái nữ - một hợp thể linh thiêng của các nguyên lý trần gian

Vài văn hóa sùng kính ái nam ái nữ, xem họ là một hợp thể linh thiêng của các nguyên lý trần gian, và nhiều tôn giáo đã từng thờ bái những vị thần đại diện cho sự kết hợp của nam và nữ. Thần rượu và nhục dục của Hy Lạp, Dionysos, đã được tin là ái nam ái nữ, cũng như Hapi, thần sông Nile của Ai Cập. Những người theo đạo Voudoun ở Châu Phi, Nam Mỹ, và Caribbean tôn thờ ái nam ái nữ Obatala là đấng đã tạo ra loài người và là sứ giả hòa bình.

Người Viking thờ thánh nữ Bruennhilde, con gái ái nam ái nữ của Wotan, vị vua của các chư thần. Đạo Hindu, Cơ đốc, và Wiccan đều có những vị thần hoặc bán thần với những đặc điểm ái nam ái nữ.

Sự khác nhau giữa giới và giống

Để thấu hiểu về ái nam ái nữ, điều quan trọng là tìm hiểu sự khác biệt giữa giới và giống. Giới tính của một cá nhân thường được xem là một khái niệm thân thể. Nói cách khác, đa số trong các trường hợp giới tính của một cá nhân là nam hoặc nữ, tùy thuộc vào những bộ phận sinh dục hiện diện trên thân thể họ.

Trong nhiều thế kỷ, ở đa số các xã hội, nam và nữ là hai chọn lựa duy nhất có thể chấp nhận khi quyết định giới tính của một cá nhân. Nếu những đặc điểm giới tính trên cơ thể cá nhân đó không rõ ràng, sự thật này một là bị che đậy bằng không sẽ được các bác sĩ sửa đổi ngay lúc sơ sinh, những bác sĩ này thường là người "chọn" giới tính cho các trẻ em lưỡng tính. Ở phần cuối thế kỷ 20, nhiều người với bộ phận sinh dục không rõ nam hay nữ bắt đầu lên tiếng và yêu cầu quyền được sống với thân phận lưỡng tính của họ.
Trong khi giới tính miêu tả cơ thể, "giống" nói về vai trò xã hội của một cá nhân, dựa vào giới tính của họ. Mặc dù những vai trò giống cụ thể khác nhau từ văn hóa này sang văn hóa khác, hầu hết các xã hội đều có những định nghĩa rõ ràng như thế nào là lối cư xử của phụ nữ và nam giới. Nhiều định nghĩa này tự nhận có cơ sở từ sự thật thấy được. Ví dụ, phụ nữ sinh con và do đó phải nuôi nấng và lệ thuộc; thời xưa đàn ông đi săn bắn và do đó phải hùng hổ và độc lập hơn.

Giống là một đặc điểm quan trọng trong hầu hết các xã hội, và các cộng đồng đều áp đặt đa số những quy luật giống khá nghiêm khắc. Một trong những điều khá quan trọng để biết về người khác là giống của họ. Một cá nhân phải ăn mặc và cư xử phù hợp với giống. Hình phạt cho sự xa rời khỏi những quy chế vai trò của giống có thể khá khắc nghiệt, từ chế giễu tới tẩy chay tới sách nhiễu.

Thách thức vai trò giống tính

Nhiều người nhận thấy bản thân bị ngột ngạt và hạn chế do những quy luật thống trị thân phận giống tính, đặc biệt khi những quy luật đó có vẻ mâu thuẫn với sự thật bên trong. Do đó, những phong trào xã hội đã nổi dậy để thách thức những vai trò giống tính bị định nghĩa một cách hạn hẹp và những quy luật của chúng.

Một trong những phong trào quan trọng nhất là phong trào giải phóng phụ nữ vào thập niên 1970. Các nhà nữ quyền như Carolyn Bird, Charlotte Bunch, và Robin Morgan đã thách thức cái ý tưởng rằng phụ nữ "bản chất" vốn thụ động hơn, xúc cảm hơn, và yếu đuối hơn phái nam.

Năm 1971, nhà nữ quyền tâm lý và giáo sư trường đại học Stanford Sandra Bem giới thiệu khái niệm "tâm lý ái nam ái nữ" để mô tả những cá nhân nam và nữ không phù hợp với những vai trò giống tính. Năm 1973, nhà văn nữ quyền đồng tính nữ June Arnold, viết dưới bút danh "người Thợ Mộc", đặt câu hỏi về những giả dụ về giống trong Đầu bếp và Người thợ mộc- (The cook and the Carpenter), một cuốn tiểu thuyết không tiết lộ giống của nhân vật, mà xử dụng đại từ giống tính trung lập "na" (họ) thay vì "anh ấy" hay "cô ấy".
Các đồng tính nữ và nam trong phong trào giải phóng đồng tính ở thập niên 1970 đón nhận tư tưởng ái nam ái nữ vì nó cho phép họ diễn đạt đặc điểm giống mà trước đây bị nghiêm cấm. Nhiều butch cứng hớt tóc ngắn, mặc áo sơ mi bằng nỉ, mang giày ủng công trường, đăng ký lớp sửa xe máy, và được thụ huấn để làm việc trong các nghề xây dựng, trong khi đó hình thành niềm tự hào mới trong thân phận phụ nữ của họ. Các đồng tính nam biểu lộ khía cạnh nữ tính của họ bằng cách xuất hiện trước công chúng với phấn son và trang phục phụ nữ.

Trào lưu ái nam ái nữ

Tới thập niên 1980, ái nam ái nữ phát tán từ các cộng đồng đồng tính đến xã hội chung. Nhiều nam ca sĩ nhạc rock như David Bowie và Boy George vượt qua ranh giới giống tính với kiểu tóc xù và trang điểm mắt đậm, trong khi nữ hoàng nhạc rock Annie Lennox mang kiểu tóc lính ngắn đến nỗi có thể làm bất kỳ butch ái nam ái nữ nào hãnh diện.

Người dị tính phỏng theo các ngôi sao, và không lâu sau phái nam dị tính cũng tụ tập trước gương trong phòng vệ sinh để kiểm tra phấn son của họ, trong khi các cô gái dị tính tông đơ tóc ngắn và mang giày Doc Martens. Tới thập niên 1990, cụm từ "dyke chic" (tạm dịch gái butch), được phổ biến trong nhiều trường đại học, và một câu nói thường được xử dụng từ giới đồng tính nữ là: "Tại sao chỉ ăn mặc như les mà không làm les?"

Mở rộng định nghĩa ái nam ái nữ:

Trong thập niên 1990 thắc mắc về giống lan tràn khắp cộng đồng đlh. Không còn hài lòng với việc di chuyển từ cái nhị phân nam/nữ sang nhị phân đồng tính nam/nữ, các thành viên lệch pha trẻ bắt đầu đi tìm những cụm từ rộng hơn để định nghĩa bản thân. Họ bắt đầu mở rộng định nghĩa ái nam ái nữ để bao gồm không chỉ những ai hòa hợp những đặc điểm nam và nữ, mà còn những ai với giống vốn không thể nào quyết định và cả những người chối từ tự nhận bản thân theo những nhị phân giống tính từ trước đến giờ.

Nhiều người đã cố tình tìm cách mơ hồ cái nhìn thế giới về giống của họ. Họ đã tạo ra cụm từ "gender fuck" để nói về sự cố tình làm hủy đi cái nhìn của thế giới về giống tính của họ.

Gender fucking có thể bao gồm mặc đầm dạ vũ với một bộ râu rậm, hoặc chiếc áo thun với ký hiệu "Boy Dyke".

Tuy vậy, trong khi "những tội phạm giống tính" có thể thịnh hành nhiều hơn ở các xã hội đô thị, mô hình xã hội giống tính vẫn được áp đặt một cách rất chặt chẽ. Những cá nhân thách thức nó đều gặp nguy hiểm.